Jeugdhulporganisaties gaan voor ‘Gezonde Gasten’

 

'Gezonde Gasten' is een nieuwe methodiek die jeugdhulporganisaties helpt met een gezondheidsbeleid. Van eind 2014 tot midden 2015 werkte VIGeZ (het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie) samen met de Waaiburg, ’t Pasrel en de Korf aan een haalbare manier om een (preventief) gezondheidsbeleid op te zetten in organisaties voor bijzondere jeugdzorg (OVBJ's) en onthaal-, observatie- en oriëntatiecentra ( OOOC’s). De methodiek zal in 2016 beschikbaar zijn voor alle jeugdhulporganisaties in Vlaanderen.

De Waaiburg, 't Pasrel en de Korf gaven 'Gezonde Gasten' van in het begin mee vorm. Ze gingen na welke acties mogelijk waren binnen de modules verblijf en hoe er blijvend aandacht kon zijn voor gezond gedrag van jongeren. Enthousiast werd aan de slag gegaan met de thema's voeding, beweging, tabak en gezond binnenmilieu.

Zet de fruitmand op tafel!

Gezien de beperkte verblijfsduur van jongeren in ’t Pasrel, werkten zij vooral aan een gezond aanbod. Ze kozen bv. voor een vorming rond voeding om de koks te ondersteunen bij de uitbouw van een gezonde keuken. De werkgroep werkte twaalf actiepunten uit om een gezonde levensstijl bij de jongeren te stimuleren. Deze afspraken zullen nadien een plaats krijgen in de opleiding van nieuwe medewerkers en het kwaliteitshandboek.

Kinza Amezian, kok bij ’t Pasrel, is alvast enthousiast. “Ik merk echt dat we goed bezig zijn. Door 'Gezonde Gasten' gaan we niet meer zomaar naar de winkel, we denken echt na over wat er op het bord komt. In het begin was het wel even zoeken. Vroeger keek ik nooit op de verpakking; etiketten leren lezen, vond ik dan ook erg interessant. Ook thuis houd ik er nu meer rekening mee. Wit brood is alvast vervangen door bruin! Soms bots je wel op weerstand. Zo had ik wat moeite om de vegetarische maaltijd 'verkocht' te krijgen. Toen de jongeren zoete aardappel, kikkererwten, linzen en tomaten met tijm zagen verschijnen, was er weinig enthousiasme. Tot ze het geproefd hadden. Er is in elk geval goed van gegeten (lacht)!”

Soms zit het volgens Kinza ook in kleine aanpassingen. “Vroeger stond de fruitmand op de koelkast en namen slechts weinig jongeren eens een stuk fruit. Nu staat de fruitmand op tafel en wordt er veel meer fruit gegeten. Soms komen de jongeren langs en hebben ze honger, ook al is het nog maar elf uur. Nu vinden ze op zo'n moment veel sneller hun weg naar de fruitmand. Het werkt. Weet je, het is ook een fijne manier van werken. We konden zelf initiatief nemen en nadenken over hoe we iets gingen aanpakken. 'Gezonde Gasten' werd niet voorgesteld van ‘dit is het en zo moet je het doen’, dat vond ik prettig.”

Ook voor het thema beweging werden de sterktes en zwaktes in kaart gebracht. In Schaarbeek geeft de kok alvast zelf Zumba-sessies in de leefgroep en zijn er bewegingsactiviteiten voorzien in de vakantieplanning.

Komen eten!

In de Waaiburg werd dan weer gewerkt aan een visietekst over gezondheidsbevordering binnen de organisatie, met concrete doelstellingen en acties rond voeding. Zo waren er een vorming over voeding, een sessie 'Komen Eten', hippe fruitsatés en de eerste plannen voor een samenwerking met bioboeren. Ook over een rookbeleid werden de koppen bij elkaar gestoken: daar speelt de voorbeeldfunctie van begeleiders een grote rol. Zo moedigen begeleiders die willen stoppen met roken jongeren aan om mee te doen. De vergelijking met het alcohol- en drugbeleid werd gemaakt.

Walter Vanhove, werkvormcoördinator residentiële afdelingen: “We waren al een tijdje aan het nadenken hoe we rond gezonde voeding konden werken. Rond roken ook wel, maar dat ligt iets moeilijker heb ik de indruk. ‘Gezonde Gasten’ kwam dus op het goede moment, als kapstok. Ik zag dat het werken rond gezonde voeding niet alleen leidde tot gezonder eten, maar het droeg ook bij tot een positief groepsgevoel. Je zet iets in beweging, met verschillende teams. Het enthousiasme bij de begeleiders en co was dan ook opvallend. Aan de werkgroep hebben we totaal niet moeten trekken en sleuren. Zoiets voelen jongeren natuurlijk ook. Het feit dat zij mee in de werkgroep zaten, was ook zeker een meerwaarde. Het was wel een hele uitdaging om een visie uit te schrijven die dan ook echt haalbaar is. Maar dat in de gaten houden, is wel belangrijk. Regelmatig evalueren, mensen betrekken, van onderuit werken, iedereen proberen mee te krijgen. Het is niet gemakkelijk, maar het is voor ons wel de manier van werken. En het is duidelijk een wijze die aanslaat."

O neen, weer een werkgroep!

De Korf werkte aan meer ondersteuning bij het opstellen van de menu's samen met de jongeren, schafte groenten in blik en bokaal af en organiseerde onder meer een gezond etentje met aansluitend een discussiespel over voeding tijdens een bewonersvergadering. Binnenkort wordt ook een gezond receptenboekje samengesteld met de jongeren, met een kookworkshop. Ook over gezond binnenmilieu is nagedacht: bv. door een bewonersvergadering aan de hand van het Babbelmoment Gezond Wonen en een inventaris van de ventileer- en verluchtingsmogelijkheden.

Begeleidster Marie-Anne Dewitte: "In het begin dachten we ‘o neen, weer een werkgroep’ (lacht). Maar de activiteiten rond voeding die we deden met de jongeren waren positief. Ik dacht in het begin: dat gaat de gasten niet interesseren. Maar dat is heel goed meegevallen en een week later waren de jongeren er nog over bezig. Ze kwamen tonen welke gezonde boodschappen ze gedaan hadden en wat ze klaargemaakt hadden. Leuk om zien! Het doet je zelf stilstaan bij wat je kookt en aankoopt. We maken hier al jaren wekelijks een menu, maar we kwamen tot de vaststelling dat we eigenlijk vaak hetzelfde op het weekmenu zetten. Het is fijn om nu meer te variëren."