Persbericht - Gesprek met kinderrechtencommissariaat om werking extern toezicht gesloten opvang te verfijnen

De gemeenschapsinstellingen, de gesloten jeugdinstellingen van de Vlaamse overheid, blijven achter een extern toezicht georganiseerd door het kinderrechtencommissariaat staan. Er komt wel een gesprek met de kinderrechtencommissaris om onder meer de werking en de verslaggeving van het toezicht te verfijnen. Dit is een van de besluiten na de hoorzitting in het Vlaams parlement deze voormiddag.


Vorige week ontstond er in de media commotie over een tussentijds verslag van de Commissie van Toezicht voor jeugdinstellingen. Die is samengesteld uit burgers die vrijwillig elke maand één gesloten jeugdhulpvoorziening bezoeken (maandcommissarissen).

Jongerenwelzijn blijft zich achter het principe van extern toezicht scharen. Dit is een goede zaak voor de jongeren die opgevangen worden in gesloten setting. Samen met onder meer eigen evaluaties en verslagen van Zorginspectie vormen de verslagen van de Commissie van Toezicht een waardevolle bron van informatie om de kwaliteit van het gevoerde beleid continu te verbeteren en structureel aan te passen indien nodig. Gesloten opvang van minderjarigen is geen evidente kwestie. Extern toezicht is daarom nodig en nuttig.

Zoals bij iedere verslaggeving moet echter ook de mogelijkheid bestaan om de context goed te duiden en een tegensprekelijk debat aan te gaan over de aangehaalde punten. Door een goede communicatie en regelmatige terugkoppeling tussen de maandcommissarissen en de instellingen kunnen deze snel op de bal spelen en oplossingen voor de jongere genereren. Misverstanden worden bovendien de wereld uit geholpen. Soms is overleg op een hoger beleidsmatig niveau nodig, zeker als het gaat over extra inzet van mensen en middelen. Dit doet evenwel geen afbreuk aan de terechte vraag naar transparantie.

Ondertussen is Jongerenwelzijn al aan de slag gegaan met een aantal opmerkingen, die ook in andere en eigen evaluaties naar boven zijn gekomen. We nemen er hier 4 domeinen uit, die ook in het gesprek met de kinderrechtencommissaris aan bod zullen komen.

  • Infrastructuur:
    • op dit moment wordt er een nieuwe campus in Everberg gebouwd, waarbij het leefgroepgebouw volgend jaar klaar moet zijn. Ook in andere campussen zijn in de volgende jaren structurele verbouwings- en verbeteringswerken voorzien. Een meerjarenplanning ligt op tafel.
  • Toegang tot zorg en psychiatrische hulp:
    • De gemeenschapsinstellingen hebben een opnameplicht, wat betekent dat we geen enkele jongere kunnen weigeren. We engageren ons ook daarvoor, hoe moeilijk en complex soms de problematiek is. Blijvende inspanningen, ook vanuit andere sectoren, zijn evenwel nodig om aan iedere jongere een gepast hulptraject en vervolgtraject op maat te kunnen aanbieden. Daarom zijn er bijvoorbeeld in alle campussen eigen psychologen aanwezig en zijn er overeenkomsten met externe partners om psychiatrische hulp en medische zorg aan te bieden.
  • Isolaties (afzonderingen):
    • Enkel als de veiligheid van de jongere zelf, andere jongeren of de begeleiders in het gedrang komt, gaan we over tot afzondering of isolatie, altijd zo kort als mogelijk. Aan mechanische fixatie doen we niet. Toch zien we zelf nog verbetermarge en zijn we bezig, ook in het kader van andere evaluaties, om bij te sturen, methodieken in te zetten om crisissen te voorkomen en meer alternatieven bij een daadwerkelijke crisissituatie uit te werken. Dit hangt ook samen met infrastructurele ingrepen die we plannen.
  • Pedagogisch kader:
    • Dit optimaliseren we voortdurend. We evolueren bovendien naar een meer herstelgerichte aanpak.

De gemeenschapsinstellingen zijn in volle transitie en bereiden zich infrastructureel en inhoudelijk voor op het nieuw jeugddelinquentierecht dat dit najaar ter bespreking ligt in het Vlaams parlement. Ook daar staat een herstelgerichte afhandeling en alternatieven voorop en blijft gesloten opvang de allerlaatste optie. Samen met alle partners die nauwlettend toezien op onze werking, streven we een kwaliteitsvolle begeleiding na, in het belang van al onze jongeren.